Półpasiec to więcej niż wysypka. Pacjenci pytają, my odpowiadamy…
Czy na półpasiec można chorować wielokrotnie? Czy można nim się zakazić od osoby chorej? Do jakich powikłań może prowadzić? I czym jest neuralgia popółpaścowa? To tylko niektóre pytania, które pacjenci zadają naszym lekarzom rodzinnym. Specjalnie dla Was spisaliśmy najważniejsze odpowiedzi…
1. Co wspólnego ma półpasiec z ospą wietrzną?
Za obie choroby odpowiada wirus ospy wietrznej i półpaśca (varicella zoster virus, VZV). Przy pierwszym zakażeniu wywołuje on ospę wietrzną, a po przebytej chorobie pozostaje w organizmie w postaci uśpionej, co określa się jako latencję wirusa. Z powodu spadku odporności, wiele lat później dochodzi do mnożenia się wirusa VZV i reaktywacji zakażenia, które klinicznie objawia się jako półpasiec. Spadek odporności może wynikać z osłabienia układu immunologicznego związanego z wiekiem, chorób współistniejących lub przyjmowania leków immunosupresyjnych. Według statystyk: 1 na 3 osoby, które przebyły ospę wietrzną zachoruje na półpasiec.
2. Czy półpaścem można zakazić się od osoby chorej?
Nie, ale osoby nieuodpornione, które wcześniej nie chorowały na ospę wietrzną i nie były przeciw niej zaszczepione, mogą zakazić się od chorego i zachorować na ospę wietrzną. Dlatego osoby chore powinny unikać kontaktu z: niemowlętami i osobami z obniżoną odpornością (należącymi do grupy ryzyka ciężkiego przebiegu w przypadku zakażenia), kobietami w ciąży (ryzyko wystąpienia u dziecka wrodzonej ospy wietrznej i poważnych wad rozwojowych), osobami, które nigdy nie chorowały na ospę.
3. Kto jest najbardziej narażony na zachorowanie na półpasiec?
Przede wszystkim osoby starsze (powyżej 50 lat). To wiek jest największym czynnikiem ryzyka zachorowania, drugim w kolejności – obniżona odporność organizmu. Przewlekłe choroby i prowadzone leczenie mogą też skutkować ciężkim przebiegiem i powikłaniami.
4. Czy na półpasiec można chorować wielokrotnie?
Zazwyczaj w życiu występuje tylko jeden epizod półpaśca. Jednak w pewnych okolicznościach, zwłaszcza w sytuacji, kiedy występują czynniki sprzyjające, możliwe jest ponowne pojawienie się półpaśca, dwa lub więcej razy.
5. Czy półpasiec może dotyczyć oka?
Tak i jest to szczególnie niebezpieczna postać półpaśca, kiedy wirus powoduje zmiany wzdłuż nerwu ocznego. Jest to stan potencjalnie zagrażający wzrokowi, wymagający niezwłocznej konsultacji lekarskiej i leczenia. Choroba często zaczyna się od niewinnego bólu lub mrowienia w okolicy oka. Następnie pojawiają się charakterystyczne objawy: intensywny ból twarzy i okolicy oka, pieczenie i swędzenie powiek, obrzęk powiek i czoła, pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, które pękają i tworzą strupy, zaczerwienienie spojówki, światłowstręt i nadmierne łzawienie, a także pogorszenie ostrości widzenia.
6. Czym jest neuralgia popółpaścowa?
To długotrwały ból nerwu po przebytym półpaścu, który wg statystyk dotyczy nawet 30 proc. chorych. Jest on na tyle silny, że prowadzi do znacznego obniżenia jakości życia, a jego leczenie jest długotrwałe i często nieskuteczne.
7. Do jakich powikłań może prowadzić półpasiec?
Jednym z najczęstszych powikłań choroby jest neuralgia popółpaścowa. Do innych należą wtórne nadkażenia bakteryjne (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes), a także porażenia nerwów obwodowych i czaszkowych zajętych procesem chorobowym. W przypadku półpaśca ocznego może dojść do porażenia mięśni okoruchowych lub zapalenia rogówki, grożącego utratą wzroku. Natomiast wśród następstw półpaśca usznego wymienia się częściową lub całkowitą utratę słuchu lub porażenie nerwu twarzowego. Wykazano również, że przechorowanie półpaśca przed 40. r. ż. zwiększa w przyszłości ryzyko udaru mózgu, przejściowego epizodu niedokrwiennego lub zawału serca.
8. Jak możemy chronić się przed półpaścem?
Za pomocą szczepienia – szczepionka jest wskazana do profilaktyki półpaśca oraz neuralgii popółpaścowej u osób: w wieku powyżej 50 lat i dorosłych o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec.
Szczepienie:
- jest skuteczne w zapobieganiu zachorowaniom na półpasiec,
- zapewnia długotrwałą ochronę przed półpaścem – do 10 lat od szczepienia,
- jest dobrze tolerowane,
- wiąże się z niewielkim ryzykiem niepożądanych odczynów, głównie w miejscu wstrzyknięcia.
Cykl szczepienia składa się z 2 dawek podawanych w formie wstrzyknięcia w odstępie 2 miesięcy. W razie potrzeby drugą dawkę można podać później, ale w ciągu 6 miesięcy po pierwszej dawce.
Więcej o szczepionce przeczytaj na stronie szczepienia.info.
